Lüfer için jig
Pomatomus saltatrix
Lüfer (Pomatomus saltatrix), Karadeniz, İstanbul Boğazı, Marmara ve Ege arasında mevsimsel göç eden bir balıktır[2][5]. Boyuna göre farklı adlarla anılır; Samsun açığındaki bir çalışmada av çinekop, sarıkanat ve lüfer boy gruplarına ayrılmıştır[3].
JIGTO’da lüfer için
TIDE 1010 g · 1–15 m
TIDE 1212 g · 1–20 m
RAZOR 4040 g · 5–40 m
TIDE 4040 g · 5–35 m
NOVA 4545 g · 5–40 m
RAZOR 6060 g · 10–60 m
TIDE 6060 g · 10–50 m
TIDE 8080 g · 15–70 mBu eşleşme JIGTO’nun ürün verisinden gelir; kaynaklarda ölçülmüş bir gramaj değildir.
Sezon çizelgesi
| Bölge | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Karadeniz | aktif dönemA | aktif dönemA | kayıt yok– | kayıt yok– | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | göç dönemiG | göç dönemiG | göç dönemiG | aktif dönemA |
| İstanbul Boğazı | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | kayıt yok– | kayıt yok– | göç dönemiG | göç dönemiG | göç dönemiG | göç dönemiG |
| Marmara Denizi | aktif dönemA | aktif dönemA | aktif dönemA | göç dönemiG | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | göç dönemiG | göç dönemiG | göç dönemiG | aktif dönemA |
| Çanakkale Boğazı | aktif dönemA | aktif dönemA | kayıt yok– | göç dönemiG | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | kayıt yok– | kayıt yok– | göç dönemiG | göç dönemiG | göç dönemiG | aktif dönemA |
| Ege Denizi | aktif dönemA | aktif dönemA | kayıt yok– | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | üreme dönemiÜ | kayıt yok– | kayıt yok– | aktif dönemA | aktif dönemA | aktif dönemA | aktif dönemA |
| Akdeniz | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | kayıt yok– | üreme dönemiÜ | kayıt yok– | kayıt yok– |
Ggöç dönemiÜüreme dönemiAaktif dönem–kayıt yok
Çizelge, kaynaklarda o bölge ve ay için kayıt olup olmadığını gösterir; av olasılığını göstermez. Boş hücre balığın olmadığı anlamına gelmez, yalnız kaynaklı kayıt olmadığını söyler.
Kayıtlar
Karadeniz · Mayıs–Haziran · üreme dönemi
Lüferin mayısta Karadeniz'e çıkmaya başladığı bildirilir; Karadeniz ve Marmara örnekleriyle yapılan bir çalışmaya göre üreme de mayısta başlar. [1][2]
Karadeniz · Temmuz–Ağustos · üreme dönemi
Karadeniz ve Marmara örnekli bir çalışmaya göre lüferin üremesi mayıs–ağustostadır; Ukrayna ve Bulgaristan kıyılarında temmuz sonunda başladığı bildirilir. [1]
Karadeniz · Eylül · göç dönemi
Bir çalışmanın başka araştırmalara dayanarak aktardığına göre lüfer eylülde Karadeniz kıyısında bulunur. [2][3]
Karadeniz · Ekim–Kasım · göç dönemi
Samsun kıyısındaki çalışmalara göre lüfer ekim–kasım göçü sırasında kıyıda bulunur. [3][4]
Karadeniz · Aralık–Şubat · aktif dönem
Kış aylarında lüferin bir kısmı Karadeniz'de Samsun kıyısında ve İğneada–Kefken arasında bulunmaya devam eder. [5][6]
İstanbul Boğazı · Mayıs–Haziran · üreme dönemi
Lüferin İstanbul Boğazı'ndan Karadeniz'e dönüşü mayısta başlar; Karadeniz ve Marmara örnekli bir çalışmaya göre üremesi de mayısta başlar. [1][2][5][7][8]
İstanbul Boğazı · Eylül–Kasım · göç dönemi
Lüfer sonbahar göçünde eylül–kasım aylarında İstanbul Boğazı'ndan geçer. [2][5][7][9]
İstanbul Boğazı · Aralık · göç dönemi
Lüferin İstanbul Boğazı'ndaki sonbahar göçünün genellikle aralık sonuna kadar sürdüğü bildirilir. [2][5][7]
Marmara Denizi · Şubat–Mart · aktif dönem
Güney Marmara'daki bir çalışmada lüfer şubat–martta da görülmüş; beslenmiş balık oranı şubatta yaklaşık yarı, martta düşük bulunmuştur. [10]
Marmara Denizi · Nisan · göç dönemi
Balıkçılarla yapılan bir ankete göre lüfer ilkbahar dönüşü sırasında nisanda Marmara'da bulunur. [5]
Marmara Denizi · Mayıs–Haziran · üreme dönemi
Mayıs ve haziranda Marmara'da lüferin ilkbahar göçü ile üreme dönemi aynı aylara denk gelir. [5][8][11]
Marmara Denizi · Temmuz–Ağustos · üreme dönemi
Marmara'da lüferin üreme dönemi temmuzda zirveye ulaşır ve ağustosa kadar sürer. [11]
Marmara Denizi · Eylül–Kasım · göç dönemi
Bir ankete göre eylül–kasım Marmara'da lüferin yoğun göç dönemidir; Güney Marmara'daki bir çalışmada beslenmenin ekime doğru arttığı bildirilir. [5][8][10]
Marmara Denizi · Aralık–Ocak · aktif dönem
Lüfer aralıkta Marmara'da bulunmaya devam eder; Güney Marmara'daki bir çalışmada ocakta da görülmüştür. [2][5]
Çanakkale Boğazı · Nisan · göç dönemi
Balıkçılarla yapılan çalışmalara göre lüfer nisanda ilkbahar göçü sırasında Çanakkale Boğazı'nda bulunur. [5][8]
Çanakkale Boğazı · Mayıs–Haziran · üreme dönemi
Karadeniz ve Marmara örnekli bir çalışmaya göre lüferin üremesi mayısta başlar; bu dönemde Çanakkale Boğazı'nda da bulunur. [1][5][8]
Çanakkale Boğazı · Eylül–Kasım · göç dönemi
Lüferin sonbahar göçü eylül–kasımda Çanakkale Boğazı'ndan geçer; balıkçılarla yapılan bir çalışmaya göre bu aylar yoğun göç dönemidir. [5][8][12]
Çanakkale Boğazı · Aralık–Şubat · aktif dönem
Çanakkale Boğazı'nda lüferin varlığı sonbahar göçünden sonra kış aylarında da sürer. [12][13]
Ege Denizi · Nisan–Haziran · üreme dönemi
Bir çalışmanın aktardığına göre İzmir Körfezi'nde lüfer yumurtası nisan–haziranda bulunmuştur; körfezde nisanda oltayla yakalanmış lüfer kaydı da vardır. [14][15][16]
Ege Denizi · Eylül–Kasım · aktif dönem
Gelibolu Yarımadası'ndaki bir çalışmaya göre eylül–kasım lüferin sonbahar göç dönemidir. [2][5][12]
Ege Denizi · Aralık–Şubat · aktif dönem
Güllük Körfezi ve Didim açıklarındaki bir çalışmaya göre lüfer aralık–şubatta başka türler için kurulan ticari ağlarda da yakalanır. [17]
Akdeniz · Ekim · üreme dönemi
İskenderun Körfezi'nde Yumurtalık kıyısındaki bir çalışmada ekimde yumurtadan yeni çıkmış lüfer larvaları bulunmuştur. [15]
Doğrulanmamış saha bilgisi
Aşağıdaki kayıtlar bilimsel bir ölçümle doğrulanmamıştır; balıkçı rehberi ya da genel tür tanımından gelir. Yukarıdaki çizelgeden ve kayıt sayısından ayrı tutulur.
Doğrulanmamış İstanbul Boğazı · Şubat–Mart · aktif dönem
Ilık geçen kışlarda lüferlerin bir bölümünün İstanbul Boğazı'nda kaldığı bildirilir; kış sonunda az sayıda bulunabilir.
- İBB. İstanbul olta balıkçılığı rehberi. Çalışma bölgesi: Marmara / İstanbul Boğazı. (kurum rehberi) https://tarim.ibb.istanbul/img/1015194102017__5808679461a.pdf
- Polat H, Ergün H (2008). Karadeniz'in Pelajik Balıkları. Çalışma bölgesi: Karadeniz / İstanbul Boğazı / Marmara / Ege. (kurum rehberi) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204324
Işık ve renk
- Glow + UV Gün ışığında ya da fenerle şarj olur, karanlıkta parlar. Güneşteki UV ışığa da tepki verir.
- UV UV ışıkta ve su altında güneşte parlar. Karanlıkta parlamaz.
- Doğal Klasik renk ve hologram yüzey; berrak su ve aydınlık günler için.
Kaynaklarımızda jigin rengi, glow’u ya da UV’si yüzünden daha çok balık tutulduğunu gösteren bir ölçüm yok. Işık sınıfını suyun ışığına ve kendi tercihine göre seçebilirsin.
Av yasağı ve en küçük av boyu
Türkiye’de amatör balıkçılık kuralları Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 6/2 Numaralı Amatör Amaçlı Su Ürünleri Avcılığını Düzenleyen Tebliği’nde yer alır. Kurallar değişebilir; avlanmadan önce güncelini kontrol et. Bakanlığın su ürünleri avcılığı sayfası ↗
Sık sorulan sorular
Lüfer ne zaman avlanır?
Kaynaklı kayıtlara göre lüferin sonbahar göçü İstanbul Boğazı, Marmara ve Çanakkale Boğazı’nda eylül–kasım aylarına denk gelir[9][8][12]; İstanbul Boğazı’ndaki göçün genellikle aralık sonuna kadar sürdüğü bildirilir[2]. Karadeniz’de Samsun kıyısında ekim–kasım göçü kaydedilmiştir[3][4]. Marmara’da üreme mayıs–ağustos arasındadır ve temmuzda zirve yapar[11]. Bu kayıtlar av olasılığını göstermez; bölgeye ve yıla göre değişir.
Lüfer için kaç gram jig kullanılır?
JIGTO ürün verisinde lüfer şu serilerin hedef türleri arasında: TIDE 10, TIDE 12, RAZOR 40, TIDE 40, NOVA 45, RAZOR 60, TIDE 60, TIDE 80. Gramaj 10–80 g, önerilen derinlik 1–70 m arasındadır. Su derinleştikçe ve akıntı güçlendikçe ağır seriler öne çıkar. Bu eşleşme JIGTO’nun ürün verisidir; kaynaklarda ölçülmüş bir gramaj değildir.
Çinekop, sarıkanat ve lüfer aynı balık mı?
Evet. Üçü de Pomatomus saltatrix’tir; adlar balığın boyuna göre değişir[3]. En küçük av boyu için aşağıdaki resmi tebliğe bak.
Kaynakça
- Kalaycı F, Yeşilçiçek T, Şahin C (2019). Lüfer Balığı (Pomatomus saltatrix L., 1766)'nın Av Kompozisyonu, Gonadosomatik İndeks ve Kondisyon Faktörü. Çalışma bölgesi: Karadeniz / İstanbul Boğazı / Çanakkale Boğazı. https://doi.org/10.35229/jaes.543111
- Polat H, Ergün H (2008). Karadeniz'in Pelajik Balıkları. Çalışma bölgesi: Karadeniz / İstanbul Boğazı / Marmara / Ege. (kurum rehberi) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/204324
- Özdemir S, Erdem E (2018). Monitoring of weekly catch per unit effort (CPUE) and some biological features of bluefish (Pomatomus saltatrix Linnaeus, 1766) captured from southern Black Sea coasts of Turkey. Çalışma bölgesi: Karadeniz / Marmara. https://doi.org/10.33714/masteb.469774
- Özdemir S, Erdem Y, Birinci Özdemir Z, Erdem E (2009). Karadenizde Dip Trolü ile Ekim ve Kasım Aylarında Avlanan Lüfer (Pomatomus saltatrix, L.) Balığının Av Verimi ve Boy Kompozisyonunun Karşılaştırılması. Çalışma bölgesi: Karadeniz. https://acikerisim.sinop.edu.tr/server/api/core/bitstreams/0dcb2be…
- Akyol O, Ceyhan T, Ünal V (2006). Marmara Bölgesi Su Ürünleri Kooperatif ve Derneklerinin Lüfer Balıkçılığındaki Rolleri. Çalışma bölgesi: Karadeniz / İstanbul Boğazı / Marmara / Çanakkale Boğazı / Ege. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57644
- Samsun S (2017). Orta Karadeniz'de Avlanan Lüfer (Pomatamus saltatrix L., 1766) Balığının Et Verimi ve Kimyasal Kompozisyonu. Çalışma bölgesi: Karadeniz. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/359747
- İBB. İstanbul olta balıkçılığı rehberi. Çalışma bölgesi: Marmara / İstanbul Boğazı. (kurum rehberi) https://tarim.ibb.istanbul/img/1015194102017__5808679461a.pdf
- Ceyhan T, Akyol O, Ayaz A (2005). Marmara Bölgesi'nde Lüfer (Pomatomus saltatrix L., 1766) Avcılığında Kullanılan Alamana Ağları. Çalışma bölgesi: İstanbul Boğazı / Marmara / Çanakkale Boğazı. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57850
- Yıldız T, Karakulak FS (2010). İstanbul Kıyı Balıkçılığında Kullanılan Pelajik Uzatma Ağlarının Teknik Özellikleri. Çalışma bölgesi: İstanbul Boğazı. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57390
- Alıçlı TZ (2024). Marmara Ereğlisi'nin (Tekirdağ) balıkçılık potansiyeli ve küçük ölçekli balıkçılık faaliyetinde kullanılan av araçları. Çalışma bölgesi: Marmara. https://doi.org/10.3153/AR24010
- Bal H, Yanık T, Türker D (2018). Marmara Denizi'ndeki Lüfer balığının Pomatomus saltatrix (Linnaeus, 1766) büyüme ve üreme özellikleri. Çalışma bölgesi: Marmara. https://doi.org/10.12714/egejfas.2018.35.1.15
- Öztekin A, Ayaz A, Özekinci U, Kumova CA (2018). Hook Selectivity for Bluefish (Pomatomus saltatrix Linneaus, 1766) in Gallipoli Peninsula and Çanakkale Strait (Northern Aegean Sea, Turkey). Çalışma bölgesi: Çanakkale Boğazı / Ege. https://doi.org/10.15832/ankutbd.446380
- Acarlı D, Ayaz A, Özekinci U, Öztekin A (2013). Gillnet Selectivity for Bluefish (Pomatamus saltatrix, L. Çalışma bölgesi: Çanakkale Boğazı. https://doi.org/10.4194/1303-2712-v13_2_17
- Çoker T, Mater S (2006). İzmir Körfezi İhtiyoplanktonu (1974-2005) Türleri. Çalışma bölgesi: Ege. (derleme) https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/57662
- Mavruk S (2009). Yumurtalık Kıyısal Zonu (İskenderun Körfezi) İhtiyoplanktonunda Mevsimsel Değişimler. Çalışma bölgesi: Ege / Akdeniz. (tez)
- Bal H, Yanık T, Türker D (2021). Assessment of morphological variation between stocks of bluefish, Pomatomus saltatrix, in the Aegean Sea, Black Sea, and Sea of Marmara. Çalışma bölgesi: Ege. https://doi.org/10.3897/aiep.51.63319
- Akyol O, Ceyhan T, Düzbastılar FO, Sağlam C (2020). Ege Denizi Kıyılarında Yabancı-İstilacı Balık Türleri ve Balıkçılığa Etkileri. Çalışma bölgesi: Ege. https://saum.ege.edu.tr/files/saum/icerik/2017SAUM001.pdf
Bu sayfa 22 kaynaklı sezon kaydına ve 17 kaynağa dayanır. Sezon kayıtları JIGTO Jig Seçici’nin de kullandığı, onaylı veridir. Ayrıca 1 doğrulanmamış kayıt ayrı bölümde listelenir; bu sayıya dahil değildir.